2 februari 2026 - Henk Hietbrink GeoGebra in het klaslokaal: Heart of Tara Op een vakvernieuwingsbijeenkomst werd vooral gesproken over het wat van de vakvernieuwing. Ook was er ruimte voor hoe je les zou willen geven en wat je zou willen laten zien. Zo kreeg ik van Tara een GeoGebra applet cadeau voor Valentijn en leerde ik een nieuw functievoorschrift. In een wiskunde A klas is het een goede oefening in foutloos invoeren in de GR. In een B klas kun je met leerlingen over zo een voorschrift praten. Dit is het voorschrift: \(f(x)=sin(\pi^3 x) \cdot \sqrt{\frac{e^2-x^2}{2}}+a \cdot \left| x \right| \) In het voorschrift zit een sinus met een factor \(\pi^3\). Wat doet die factor? Verschijnt het hart ook als je die derdemacht weglaat of iets anders voor \(\pi\) invult? Wat is het effect van die wortel? Doet het ertoe dat je het verschil halveert en kan het ook zonder die \(e\)? Wat voegt die term \( a \left| x \right| \) toe? Wat doet die parameter? Wat is het effect van die absoluutstrepen? Kun je die term inwisselen voor iets anders? In GeoGebra kun je de parameter \(a\) verschillende waarden geven met de sleper. Om de factoren \(\pi^3\) en \(e^2\) te veranderen, moet je de applet downloaden en veranderen. Hier staat de link naar GeoGebra. Uiteraard kun je het functievoorschrift ook typen in de grafische rekenmachine. Het hartje is reuze romantisch maar het kan nog leuker door een pijl toe te voegen met een echte pijlpunt. Zou je die pijl en pijlpunt met enkele functievoorschriften toe kunnen voegen? Veel plezier met Valentijnsdag, Henk Hietbrink. Toelichting op het functievoorschrift De factor \(\pi^3\) staat voor \(\frac{2\pi}{periode}\) en dat geeft \(periode=\frac{2\pi}{\pi^3}\approx0,2026\approx \frac{1}{5}\). De frequentie is dus ongeveer \(5\). In plaats van \(\pi^3\) had je ook \(30\) of \(31\) mogen invullen met vrijwel hetzelfde resultaat. Het deel met de wortel staat voor de amplitude. De amplitude is niet constant, maar hangt af van \(x\). De wortelfunctie \(f(x)=\sqrt{\frac{e^2-x^2}{2}}\) heeft een beperkt domein want de uitdrukking binnen de wortel moet groter dan nul zijn. Dus \(x^2\le e^2\). Uitgewerkt is het domein \( -e \le x \le e\). Nu nog even uitleggen dat \(e\) het getal van Euler is met \(e \approx 2,72\). In plaats van \(e^2\) had je ook \(7,4\) of \(7\) of \(8\) mogen invullen met vrijwel hetzelfde resultaat. De constructie met \(x^2\) zorgt ervoor dat voor zowel positieve als negatieve waarden van \(x\) de uitkomst gelijk is. Dat maakt het hart spiegel-symmetrisch in de \(y\)-as. Door in plaats van \(e^2\) een kleiner getal te nemen, wordt het domein kleiner en dus het hartje smaller. Door een groter getal te nemen, wordt het domein groter en dus het hartje wijder. De noemer is \(2\) en die zorgt voor een mate van verticale uitrekking. Ook hier kun je een ander getal proberen. Tot slot de term \(a \cdot \left| x \right| \). Die absoluutstrepen zorgen ervoor dat voor zowel positieve als negatieve waarden van \(x\) de uitkomst gelijk is. Je had dus net zo goed \(a \cdot \sqrt{ x^2} \) kunnen gebruiken. Deze term is de evenwichtsstand. Bij het hart van Tara is het een dalende lijn voor het linker deel van de grafiek waar \(x<0\) en een stijgende lijn voor het rechterdeel waar \(x>0\). In de GeoGebra animatie kun je die lijnen zichtbaar maken. Je ziet dan dat de functie om de evenwichtslijn slingert. Bij een grote waarde van \(a\) wordt het hart verticaal uitgerekt en bij een kleine waarde van \(a\) wordt het hart platgedrukt op de \(x-\)as. Zoals gezegd, je kunt voor de getallen \(\pi^3\), \(e^2\) en \(2\) en \(a\) ook andere getallen invullen. Probeer zelf met andere getallen een nog mooier hartje te vormen. Succes. De afgelopen jaren heeft Rob van Oord blogs geschreven voor Valentijn. Valentijn blog 2024: Wiskunde bij de les – 40 – Valentijn Fractals Valentijn blog 2024: Wiskunde bij de les – 24 – Valentijn vieren Valentijn blog 2023: Wiskunde bij de les – 12 – Valentijn Valentijn blog 2022: Wiskunde bij de les – 6 – Vliegers en Valentijn Vorige GeoGebra blogs: GeoGebra Boek als Lesbrief Knikkers in een vaas Vlaanderen Bijzondere Lijnen Lijsten Index: Overzicht GeoGebra blogs