Wiskunde bij de les – 36 – Kerstspecial 2025

In mijn onderbouwklassen ging ik altijd met origami in de weer. In deze blog laat ik twee voorbeelden zien. De eerste eindigt met een kerstkaart waarbij een meerlaagse kerstboom (in dit geval 3) opgevouwen zit tussen een dubbelgevouwen schutblad. In het tweede voorbeeld bespreek ik het vouwen van een (kerst)ster.

• Kerstboom
• KerstSter

Voor de kerstboom hebben we, in dit geval 3, (groene) vierkante blaadjes van verschillende grootte nodig .
Ze worden alle drie op dezelfde manier gevouwen tot een takkenlaag van de boom. We beginnen met de zogenaamde Eerste grondvorm, ook wel Dubbel vierkant genoemd.
De Origami Societeit Nederland heeft een heel handig boekje uitgegeven hoe je alle grondvormen kunt vouwen.
Zie Origami-osn.nl voor de fantastische PDF.

Eerste grondvorm

Voor de Eerste grondvorm vouw je het rechte kruis en het kruis van de diagonalen van het vierkant. Een van deze diagonaalvouwen maak je als bergvouw, dus naar achteren. Nu valt het blaadje vanzelf in een dubbel vierkant. Zie de foto hiernaast.

Kerstboom

Nu vouw je de losse punten stuk voor stuk omhoog. Na elke vouw sla je een flap om zodat je de volgende driehoek omhoog kan vouwen. Zie foto’s 2. Vervolgens vouw je telkens twee punten omhoog als voorvouw, dus ook weer omlaag vouwen. Dit kun je drie keer doen. De vierde punt blijft gewoon omhoog. Daardoor ontstaan tussen elke twee flappen twee tentvormige flapjes. Zie foto’s 3. Als je dat bij alle vierkantjes gedaan hebt, dan moet je voorzichtig de punt van de grotere blaadjes in de gleuven van de kleinere blaadjes schuiven. Zie foto’s 4. Dit is een lastig werkje, vraagt wat geduld. Tot slot moet de plat gevouwen kerstboom nog tussen een schutblad worden gevouwen. Hiernaast zie je het eindresultaat. Je kunt de kaart uiteraard afmaken met een tekst.

Vierpuntster

Voor de ster neem je twee even grote vierkante blaadjes Je begint je met de Grondvorm 1. Daarmee vouw je de Vogelbasis. Zie link. Dit doe je door de linker en rechter bovenste flappen tot een vlieger langs de verticale middenlijn te vouwen. Daarna vouw je de vlieger open en trek je de onderste punt omhoog en vouw je die naar boven plat zodat een scherpe ruit ontstaat. Doe dit ook aan de andere kant. Zie foto’s 5.

Van de Vogelbasis (met de losse punten omhoog) vouw je een onderste flap omhoog. Draai het geheel om. Nu de bovenste flappen dwars vouwen en weer terug. Zet een van de punten omhoog. Zet je vinger in de gleuf van de punt en druk hem plat tot een vlieger. Zie foto’s 6. Doe dit ook met de andere punt. Je hebt nu al een vierpuntsster. Voor een mooi resultaat vouw je er nog een, bijvoorbeeld in een andere kleur. Plak de twee vierpuntsterren dwars op elkaar en je hebt een mooi eindresultaat. Ik kocht ooit 15 origamiboeken bij de Slegte. Zo konden de leerlingen in tweetallen zelf nog een vouwsel uitkiezen om te maken. Er was altijd wel een leerling die zelf ook al origami als hobby had. Die kwam dan vaak de volgende les met iets moois aan. Zo ontdek je onverwachte talenten.
Veel plezier met de origami les.

Veel plezier met de laatste les voor de kerstvakantie.

Rob van Oord

Volgende blog: Wiskunde bij de les – 37 – De parabool (6): Een parabool tekenen met een potlood en een touwtje
Vorige blog: Wiskunde bij de les – 35 – Sinterklaas
Index: Wiskunde bij de les – Index

Meer Kerst:
Wiskunde bij de les – 21 – Kerst Ster
Meer Origami:
Wiskunde bij de les – 2 – Origami