Plenair 2026

Plenaire lezing
Vernieuwing en vernieling: de curriculumwijziging van 1968 en haar betekenis voor het wiskunde-onderwijs
Danny Beckers (VU Amsterdam)

Na de tweede wereldoorlog veranderde de rol van wiskunde in de samenleving. Het was aanleiding voor wiskundeleraren en wiskundigen om zich te bezinnen op het wiskunde-curriculum. Tegelijkertijd was de Nederlandse overheid van mening dat het onderwijsbestel op de schop moest: het onderwijssysteem moest meer democratisch en meritocratisch worden ingericht. De oude schooltypen (mulo, hbs en gymnasium) moesten verdwijnen en nieuwe schooltypen (mavo, havo en vwo) werden in 1968 geïntroduceerd. Het gymnasium bleef alleen in naam bestaan.

Om het wiskunde-curriculum aan de nieuwe school vorm te geven werd in 1961 de Commissie Modernisering Leerplan Wiskunde in het leven geroepen. De commissie nam de tijd om zich op de nieuwe curriculum-plannen te oriënteren.

Aan de hand van twee plannen voor nieuwe onderwerpen en een aantal oude (examen)opgaven zal in deze voordracht worden getoond wat er van het nieuwe curriculum terecht kwam.

Plenaire slotvoordracht
Fermi-schatten en duurzame energie – Burgerschap bij wiskunde
Jeroen Spandaw (TU Delft)

Vindt u het ook zo gênant als journalisten een expertuitleg menen te moeten afkappen zodra de expert iets probeert te kwantificeren omdat dat te ingewikkeld zou zijn voor de luisteraars thuis? Voelt u zich ook ongemakkelijk als een politicus zegt: ‘een miljoen of een miljard, wat maakt het uit?’ Vindt u het ook zo pijnlijk als een interviewer een genuanceerd antwoord waarin onzekerheidsmarges worden aangegeven afdoet met ‘U weet het dus ook niet’?

Hoe kunnen wij als wiskundedocenten iets doen aan deze beschamende toestand? Hoe kunnen wij als wiskundedocenten bijdragen aan de vorming van ‘gecijferde burgers’? Gecijferdheid is immers noodzakelijk om je mening te kunnen vormen over allerlei maatschappelijke onderwerpen, zoals bijvoorbeeld duurzame energie.

In deze presentatie vertel ik over mijn ervaringen in twee derde klassen met materiaal dat is ontworpen door studenten van de wiskundelerarenopleiding van de TU Delft. Leerlingen leren daarin ‘Fermi-schattingen’ te maken, dat wil zeggen, de orde van grootte te schatten door middel van een vrij grove berekening ‘op de achterkant van een bierviltje’. Daarna rekenden de leerlingen in groepjes aan verschillende vormen van duurzame energie, zoals windenergie op land, windenergie op zee, zonne-energie in Nederland, zonne-energie in de Sahara, enzovoorts.

De module is gebaseerd op het boek Sustainable Energy without the Hot Air van David MacKay.
Momenteel werk ik aan een update van de module.