28 april 2026 - Redactie Euclides Inhoud Euclides 101-6 – Statistiekspecial In dit nummer: Onderzoek naar kansbegrip bij vmbo-leerlingen, Forensische statistiek, Grip op steekproefvariatie, Lespakket misleidende statistieken, Haken en ogen aan het cirkeldiagram en Hoe kijken leerlingen naar statistische diagrammen? Onderzoek naar kansbegrip bij vmbo-leerlingen Het berekenen van kansen is geen onderdeel van de kerndoelen van het vmbo, wel het omgaan met het kansbegrip. Met een gezonde dosis ‘kansgeletterdheid’ kunnen leerlingen betere beslissingen nemen waarin kansen een rol spelen. Marieke Spijkstra heeft als start van haar promotieonderzoek die ‘kansgeletterdheid’ op het vmbo in kaart gebracht. Forensische statistiek Forensische statistiek helpt bij het interpreteren en waarderen van bewijsmateriaal in forensisch onderzoek. Daarbij wordt gebruik gemaakt van Bayesiaanse en frequentische statistiek, likelihood ratio’s en Bayesiaanse netwerken. In dit artikel bespreekt Martine Jansen een aantal voorbeelden. Grip op steekproefvariatie Inferentiële statistiek vormt een essentieel, maar ook weerbarstig onderdeel van het statistiekonderwijs in de bovenbouw van havo en vwo. In de nieuwe leerlijn Inferentiële statistiek van Marianne Dijke en Peter Kop staat de vraag centraal: hoe kunnen leerlingen grip krijgen op steekproefvariatie, zodat zij inzicht ontwikkelen in het doen van verantwoorde uitspraken over populaties op basis van steekproeven? Lespakket misleidende statistieken Een getal of grafiek geeft geloofwaardigheid aan een verhaal. Daar maken journalisten, adverteerders en opiniemakers handig gebruik van. Maar is die statistiek wel altijd zo betrouwbaar? Een vervormde grafiek of opgepoetst getal is zo gemaakt en overal om ons heen te vinden. Met het lespakket Misleidende Statistieken leren leerlingen zich te wapenen tegen deze vorm van misleiding. Het pakket is bedoeld voor klas 3 / 4, vmbo t, havo, vwo. Haken en ogen aan het cirkeldiagram Het lijkt zo eenvoudig: even met behulp van Excel een cirkeldiagram maken en vervolgens aangetrokken worden door de fraaie varianten die Excel daarop te bieden heeft. Jelke Bethlehem laat zien wat de gevolgen van bepaalde keuzes kunnen zijn. En misschien is een cirkeldiagram niet de beste optie… Hoe kijken leerlingen naar statistische diagrammen? Hoe komt het dat leerlingen bij statistische diagrammen steeds dezelfde fouten maken? Dit artikel laat zien hoe oogbewegingsvignetten docenten helpen om systematische fouten te herkennen en te duiden. Door antwoorden, uitleg en kijkgedrag samen te bekijken, wordt zichtbaar hoe leerlingen redeneren over verdelingen van de data. In dit nummer Kort vooraf ‘Gambelen voor geld is grappig’. Kans in de vmbo-kerndoelen en -eindtermen || Marieke Spijkstra Wij snappen thuis nu wel hoe wij aan onze spotify-luisterleeftijden komen || Ionica Smeets Onderzoeksproject statistiek klas 2 havo/vwo || Liesbeth Coffeng en Valentijn de Marez Oyens – Statistiekproject – Werkplan werkstuk statistiek VVSOR en STAtOR, ook voor vo-docenten! || Casper Albers – Vereniging voor Statistiek en Operations Research – STAtOR Heb jij wel eens het gevoel dat je wilt winnen van je navigatiesysteem? || Rens van der Vorst Forensische statistiek || Martine Jansen Grip op steekproefvariatie. Ideeën voor inferentiële statistiek voor het voortgezet onderwijs in een zebraboekje || Marianne van Dijke en Peter Kop Laat je leerlingen niet misleiden! Lespakket misleidende statistieken || Sanne Willems – Lesmateriaal Misleidende statistieken Kleintje didactiek. Lesmateriaal CBS over grafieken en tabellen || Lonneke Boels – Grafieken en tabellen (CBS) – Grafiekpolitie – CODAP O, o, dat cirkeldiagram || Jelke Bethlehem Toevalligheden. Een geschiedenis van statistiek in het Nederlandse wiskundeonderwijs, 1950-2000 || Danny Beckers Hoe simpel kan het zijn || Henk Tijms Mini-tentoonstelling historische statistische visualisatie || Marieke Gelderblom Beschrijvende statistiek op het hbo || Tanja Groenendaal – Startopdracht hbo Oog voor fouten. Oogbewegingsvignetten als hulpmiddel bij het begrijpen van leerlingenfouten in statistische diagrammen || Vuslat Şeker, Lonneke Boels en Anita Alexander – Notenlijst De grens van het recht. Schepenbanken Klimmen en Wijnandsrade onder de loep || Lieneke Steinschuld – Profielwerkstuk: Er zijn significante verschillen tussen de criminele rechtspraak in de aangrenzende schepenbanken Wijnandsrade en Klimmen tussen 1700 en 1795 Statistiek in het laboratorium. Hoe meet je betrouwbaar? || Liesbeth Coffeng Servicepagina
